यशवंतराव चव्हाण सेंटरतर्फे आयोजित 'शरद पवार इन्स्पायर फेलोशिप इन ॲग्रीकल्चर अंतर्गत कृषी फेलोसाठीच्या दुसऱ्या सहा दिवसीय बूटकॅम्पचे नाशिक येथील सह्याद्री फार्म्समध्ये यशस्वी आयोजन करण्यात आले. या प्रशिक्षणाचे मुख्य उद्दिष्ट फेलोना कृषी क्षेत्रातील उद्योजकता, नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान आणि बाजारपेठेतील संधींची ओळख करून देणे हे होते. कार्यक्रमाच्या पहिल्या दिवशी प्रमोद राजेभोसले, नवनाथ जाधव आणि संतोष मेकले यांनी मार्गदर्शकपर भाषणे केली, ज्यानंतर सह्याद्री फार्म्सच्या 'फार्मर प्रोड्युसर कंपनी' (FPC) मॉडेलवर आधारित सादरीकरण करण्यात आले. यावेळी फेलोनी डिझाइन थिंकिंग कार्यशाळेत सहभाग घेऊन सह्याद्रीच्या कार्याचे विश्लेषण केले आणि गौरव संघवी यांच्याकडून स्टार्टअप इकोसिस्टम व उद्योजकतेच्या मानसिकतेबद्दल सखोल माहिती घेतली. प्रत्यक्ष फॅक्टरी भेटीदरम्यान मालाचे वर्गीकरण, पॅकेजिंग आणि निर्यात प्रक्रियेचे प्रात्यक्षिक अनुभव त्यांनी घेतले. दिवसाच्या शेवटी माजी फेलो दुष्यंत रहांगडाले आणि आकाश जाधव यांच्याशी संवाद साधून त्यांनी फेलोशिपमधील अनुभवांची देवाणघेवाण केली.

दुसऱ्या दिवशी ग्रामीण उद्योजकता आणि शाश्वत विकासावर भर देण्यात आला. विनोद पाटील यांनी ग्रामीण भागातील उद्योजकतेवर मार्गदर्शन केले, तर प्रविन मोगल यांनी 'अ‍ॅग्रोफॅब इंडस्ट्री'च्या माध्यमातून स्वदेशी यंत्रसामग्रीच्या उत्पादनाबद्दल माहिती दिली. निलेश साळगावकर यांनी पर्यावरणाचा समतोल राखून नफा मिळवण्याबाबत सत्र घेतले. या दिवशी फेलोनी 'सॅम अ‍ॅग्री'ला भेट देऊन अन्न प्रक्रिया आणि द्राक्ष शेतीतील आधुनिक पद्धती जाणून घेतल्या. तिसऱ्या दिवशी विनोद पाटील यांनी 'ग्रोथ माइंडसेट'वर भर दिला, तर सतीश पवार यांनी व्यवसायातील शिस्त आणि नेटवर्किंगचे महत्त्व पटवून दिले. फेलोनी रामबंधू प्लांट आणि शेवाळापासून बनवलेल्या सांडपाणी बायोस्टिम्युलंट प्लांटला भेट देऊन कृषी क्षेत्रातील शाश्वत नवकल्पना पाहिल्या. ध्‍यान यांनी घेतलेल्या सत्रात डिजिटल कंटेंट क्रिएशन आणि प्रॉडक्ट फोटोग्राफीचे कौशल्य फेलोनी आत्मसात केले.

चौथ्या दिवशी व्यवसायाची रणनीती आणि आर्थिक साक्षरतेवर विशेष सत्रे झाली. मंगेश भास्कर, कल्पन जैन आणि गणेश कदम यांनी व्यावसायिक दृष्टिकोन, संसाधन व्यवस्थापन आणि डिहायड्रेशन प्रक्रियेबद्दल मार्गदर्शन केले. श्रीकांत कुलकर्णी यांनी उत्पादन विकास तर शितल खर्डे यांनी बाजारपेठेतील प्रसिद्धी व सरकारी योजनांची माहिती दिली. शबरी टीमने आदिवासी उत्पादनांच्या विपणनाबद्दल तर तुषार जगताप यांनी पुरवठा साखळीच्या गतिशीलतेबद्दल फेलोना अवगत केले. पाचव्या दिवशी 'फार्म सेतू'चे सचिन शेंडे यांनी त्यांचा उद्योजकीय प्रवास उलगडला, तर अझहर तांबुवाला यांनी निर्यात दर्जाच्या मानकांवर मार्गदर्शन केले. संतोष वाटपाडे यांनी आर्थिक नियोजन आणि जोखीम व्यवस्थापनाचे महत्त्व स्पष्ट केले. फेलोनी 'अ‍ॅव्ही ब्रॉयलर्स'ला भेट देऊन कुक्कुटपालन व्यवसायातील बारकावे समजून घेतले.

प्रशिक्षणाच्या अंतिम दिवशी धोरणात्मक विचार आणि व्यावसायिक संरचनेवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले. सुरेंद्र अपसिंगेकर यांनी विविध उपक्रमांतून सांघिक कार्याचे धडे दिले, तर सचिन पाचोरकर यांनी व्यवसायाचे नियोजन आणि निधी उभारणीच्या तांत्रिक बाबी स्पष्ट केल्या. कृषीदूत बायो हर्बलचे संचालक डॉ. रामनाथ जगताप यांनी सेंद्रिय शेती आणि रोख प्रवाह व्यवस्थापनाचा त्यांचा अनुभव शेअर केला. शितल डहाके आणि मृण्मयी पेंडसे यांनी लोक, पर्यावरण आणि शहरी व्यवस्था यांच्यातील संबंधांवर प्रकाश टाकला. या बूटकॅम्पचा समारोप सह्याद्री फार्म्सचे व्यवस्थापकीय संचालक विलास शिंदे यांच्या प्रेरक संवादाने झाला, ज्यात त्यांनी नेतृत्व आणि कृषी उद्योगातील आव्हानांवर मार्गदर्शन केले. सहा दिवसांच्या या प्रदीर्घ प्रवासानंतर फेलोनी सांस्कृतिक कार्यक्रमाद्वारे आपल्या कलागुणांचे सादरीकरण करत या बूटकॅम्पची सांगता केली.